Leespunt 3: Amsterdamse Sluis (vervolg)

In 1436 kwam er, ter verbetering van de doorvaart door Gouda, een tweede sluis in de stad, de Amsterdamse Sluis (15), ook wel Amsterdams Verlaat genoemd. Samen met de Donkere Sluis en de later gebouwde Havensluis werd een sluizencomplex gevormd van achthonderd meter lang. Het was daarmee eeuwen lang de langste schutkolk ter wereld. De hectiek die het havenbedrijf hier ooit veroorzaakte kan men zich nu bijna niet meer voorstellen.

kaart 3

De Crabethbrug is een nog in functie zijnde gietijzeren draaibrug uit 1869. Een dergelijk type kwam op meerdere plaatsen in de binnenstad voor. In de Turfmarkt is goed te zien hoe hoog het waterpeil in deze natste stad van Nederland staat. De St. Remijnsbrug tegenover de Nieuwehaven heeft daar nooit eerder gelegen. Hij is als vaste brug gebouwd ter verbetering van de verkeerssituatie in de binnenstad. Recentelijk is deze brug beweegbaar gemaakt als eerste aanzet van het weer herstellen van de vaarroute door de binnenstad.

Het Bolwerk is het verkeersplein tussen de Kattensingel, de Hoge Gouwe en de Nieuwe Gouwe Oostzijde. Op deze plaats lag vroeger een echt bolwerk. Van zulke verdedigingswerken had Gouda er vroeger vier. Behalve op deze plek lag er één op de plaats van Klein Amerika en lagen er twee aan de zijde van de Hollandsche IJssel. Het nieuwe verkeersplein werd in 1960 in gebruik genomen. De verkeersinfrastructuur werd daarbij zo vormgegeven dat de toen nog gewenste rechtstreekse wegverbinding tussen de Nieuwe Gouwe O.Z. en de Nieuwe Veerstal over de Raam daarop zou kunnen aansluiten.

De Nieuwe Gouwe (16) is een in ca 1900 gegraven kanaal. Langs de Nieuwe Gouwe fietsend ziet u iets van de dynamiek van de Randstad die zich ook in dit deel van Midden-Holland laat voelen.

De ir. De Kock van Leeuwensluis (17) werd in 1942 gebouwd om het Goudse deel van Rijnlands boezem af te sluiten van de rest. Het is een sluis met roldeuren. De bouw was noodzakelijk geworden na het realiseren van de Julianasluis en het mr. P.A. Pijnacker Hordijkgemaal in de Schielands Hoge Zeedijk. Later in deze route zullen we de Julianasluis en het mr. P.A. Pijnacker Hordijkgemaal tegenkomen.

Het is al eerder gemeld dat de Gouwe een belangrijke vaarroute was. Dat is nog steeds het geval. Dat is vooral te zien op de kruisingen van de rivier met de spoorbaan en met de rijksweg A12. De Spoorbrug is zo hoog om de steeds groter wordende binnenvaartschepen (met name containerschepen) en de grote zeilschepen doorvaart te kunnen bieden. Het is de enige zogenaamde ‘staande-mast-route’ tussen de Zeeuwse wateren en het IJsselmeer. De kruising met de A12 is als aquaduct uitgevoerd om de doorstroming van zowel het scheepvaart- als het autoverkeer van elkaar onafhankelijk te laten zijn. Tot de aanleg van het aquaduct was de Coenekoopbrug een flessenhals in de A12. Inmiddels is ook deze oplossing niet meer voldoende voor de verwerking van het wegverkeer. Ten noorden van de A12 wordt nu een parallelweg aangelegd met een enorme nieuwe brug over de Gouwe. Tussen de Coenekoopbrug en de A12 ligt een gemaal met de naam Zuidplas (18). Het is één van de vier poldergemalen die het water uit de tochten van de Zuidplaspolder in de Ringvaart pompen. Het Gemaal Abraham Kroes, dat u op de verlengde route naar Moordrecht tegenkomt, pompt vervolgens het water uit de Ringvaart in de Hollandsche IJssel. Bij de splitsing van de A12 en de A20 wordt aan de westzijde van de Gouwe het Gouwe Park, een groot regionaal bedrijfsterrein ontwikkeld.

De derde etappe van deze fietstocht eindigt bij het Praathuis in ’t Weegje.

Voor de volgende etappe in de Goudse Sluizenroute klikt u hier

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *